Jak założyć działalność gospodarczą. Poradnik krok po kroku

Każdego roku w Polsce powstaje ok. 300 tys. jednoosobowych firm. Ta forma działalności gospodarczej jest od lat najpopularniejsza w naszym kraju, a z roku na roku przybywa coraz więcej osób, które postanawiają ją założyć. Obecnie nie stanowi to większego problemu, choć trzeba wykonać kilka niezbędnych czynności. Jakich? W niniejszym artykule odpowiadamy na to pytanie i opisujemy, jak krok po kroku założyć jednoosobową działalność gospodarczą.

Czym jest działalność gospodarcza

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 2 lipca 2004 r. (Dz.U. 2004 Nr 173 poz. 1807) określa działalność gospodarczą jako „ciągłą i zorganizowaną formę zarobkowania”. Oznacza to, że każdy, kto regularnie wykonuje odpłatne usługi albo zarobkowo zajmuje się handlem bądź wytwórstwem, podlega pod tę definicję i zgodnie z prawem jest zobowiązany do zalegalizowania swojej aktywności gospodarczej. Wyjątek stanowią rolnicy podlegający pod Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), którzy prowadzą działalność agroturystyczną lub wytwórczą związaną z hodowlą zwierząt lub uprawą roślin – oni nie muszą zakładać firmy.

Poza rolnikami ustawie o działalności gospodarczej podlegają wszystkie osoby wykonujące czynność zarobkową w sposób regularny i zorganizowany, które osiągają z tego tytułu stały przychód. Aby zarejestrować firmę, nie potrzeba żadnych środków finansowych – wystarczy tylko posiadać zdolność do wykonywania czynności cywilno-prawnych.

Formularz CEIDG-1

Podstawowym narzędziem służącym obecnie do zakładania działalności gospodarczej jest wniosek CEIDG-1, który można wypełnić online za pośrednictwem tej strony. Czynność ta jest całkowicie darmowa i nie wymaga wniesienia żadnych opłat, jednak aby wniosek był ważny, należy go podpisać osobiście i zanieść do Wydziału Ewidencji i Rejestracji odpowiedniego dla adresu zamieszkania danego przedsiębiorcy, podpisać za pomocą bezpiecznego podpisu elektronicznego albo ewentualnie przesłać listem poleconym z poświadczeniem notarialnym. W praktyce większość osób decyduje się na osobiste stawiennictwo w urzędzie. We wniosku CEIDG-1 podaje się szereg informacji dotyczących nowo otwartej działalności gospodarczej, w tym m.in.:

  • Nazwę firmy – sprawa dość oczywista i niewymagająca większego wyjaśniania. Jedyne, o czym należy pamiętać, to aby nie powielać nazw innych istniejących już na rynku firm, ponieważ może to mieć konsekwencje prawne wynikające z łamania praw autorskich.
  • PKD (Polska Klasyfikacja Działalności) – rubryka, w której z wielu kategorii wybiera się tę najbardziej odpowiadającą podejmowanej działalności (transport drogowy towarów, roboty budowlane, fryzjerstwo, praktyka lekarska itd.).
  • Data rozpoczęcia działalności – przedsiębiorca sam może określić, od kiedy chcesz zacząć prowadzić firmę. Najwcześniejszą datą może być dzień złożenia wniosku CEIDG-1.
  • Miejsce prowadzenia działalności – adres, pod którym przedsiębiorca będzie wykonywał swoją działalność. Nie musi to być odrębne biuro – istnieje możliwość zarejestrowania firmy w mieszkaniu.

Złożenie wniosku CEIDG-1 oznacza automatyczne zgłoszenie wniosku o nadanie numerów NIP (jeśli jeszcze się go nie posiada) i REGON oraz o wpisanie płatnika do rejestru Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jeszcze do niedawna każdą z tych czynności należało wykonywać osobno w odrębnych urzędach, ale dzięki wprowadzeniu tzw. „jednego okienka” wystarczy jeden wniosek CEIDG-1 (wyjątkiem jest ZUS, ale o tym za chwilę). NIP i REGON to numery identyfikacyjne firmy, którymi przedsiębiorca posługuje się przy rozliczeniach z kontrahentami, urzędem skarbowym oraz ZUS.

Ważne! W przypadku wykonywania tzw. działalności reglamentowanej (np. sprzedaż alkoholu, handel bronią, ochrona mienia, handel paliwami, prowadzenie apteki, budowa płatnych autostrad) konieczne jest uzyskanie odpowiednich koncesji, pozwoleń czy licencji.

Podatki i składki

Podejmując decyzję o założeniu działalności gospodarczej, należy zastanowić się nad formą opodatkowania. W tym przypadku przedsiębiorca ma następujący wybór:

  • Zasady ogólne – najpopularniejsza forma opodatkowania, która obejmuje stawki podatkowe 19% i 32% oraz pozwala na korzystanie z ulg. Opodatkowanie na zasadach ogólnych jest jednak nieopłacalne przy wysokich dochodach, przekraczających ok. 100 tys. zł rocznie, ponieważ wówczas zaczyna obowiązywać wyższa (32%) stawka podatkowa.
  • Podatek liniowy – opodatkowanie liniowe uniemożliwia korzystanie z ulg podatkowych, ale jest opłacalne przy wysokich dochodach, które przy zasadach ogólnych oznaczałyby objęcie przedsiębiorcy wyższą stawką (32%).
  • Ryczał – ryczałt oznacza opodatkowanie zgodnie z jedną z poniższych stawek podatkowych: 3%, 5,5%, 8,5%, 17% lub 20%. To, która obowiązuje w danym przypadku, zależy od rodzaju działalności. Co istotne, nie każda działalność podlega pod ryczał. Warto również mieć na uwadze, że opodatkowanie na zasadzie ryczałtu nie pozwala pomniejszać dochodu o koszty działalności.
  • Karta podatkowa – przy karcie podatkowej stawki podatkowe są ustalane w sposób indywidualny na podstawie ustaleń z naczelnikiem urzędu skarbowego odpowiedniego dla adresu zamieszkania danego podatnika. Kartę podatkową można stosować wyłącznie w przypadku niektórych działalności.

Zakładając działalność gospodarczą, trzeba także podjąć decyzję o tym, jaki okres rozliczeń z fiskusem się preferuje – miesięczny czy kwartalny. Ponadto przedsiębiorca powinien zastanowić się, czy zostać płatnikiem VAT, czy nie – jeżeli tak, to należy wypełnić wniosek VAT-R. Obecnie przy składaniu tego formularza nie ma obowiązku wnoszenia opłaty skarbowej w wysokości 170 zł, która obowiązywała do końca 2014r. Tym samym rejestracja do VAT jest bezpłatna.

Jeżeli jednak przedsiębiorca chciałby otrzymać zaświadczenie, że jest zarejestrowany jako podatnik VAT, konieczne jest złożenie wniosku (już po rejestracji do VAT) o wydanie takiego zaświadczenia. Wydanie zaświadczenia wiąże się z opłatą skarbową wynoszącą 21 zł.

Jeśli chodzi o składki na ZUS, to należy określić, czy chce się opłacać składki na ubezpieczenie chorobowe – jeżeli nie, to w przypadku problemów zdrowotnych i związanej z tym niemożności wykonywania działalności nie można liczyć na wynagrodzenie.

Konto bankowe i pieczątka

W dzisiejszych czasach trudno sobie wyobrazić funkcjonowanie firmy bez konta bankowego. Właściwie to przedsiębiorca nie wyboru, gdyż Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej wprost nakazuje jego prowadzenie. Nie znaczy to jednak, że każda firma musi mieć odrębny rachunek – to nie jest konieczne, z punktu widzenia prawa nic nie stoi na przeszkodzie, aby w swojej działalności korzystać z prywatnego konta bankowego. Nie zmienia to faktu, że z praktycznego punktu widzenia najlepiej mieć osobne konto, w obrębie którego będzie się dokonywać rozliczeń obejmujących wyłącznie działalność gospodarczą. Dzięki temu księgowość jest łatwiejsza i bardziej przejrzysta. Inaczej sytuacja wygląda z firmową pieczątka, która choć formalnie nie jest wymagana, to w rzeczywistości rzadko kiedy można bez niej normalnie funkcjonować jako firma, dlatego warto ją zrobić na samym od razu po zarejestrowaniu firmy.

Jeśli przedsiębiorca otworzył rachunek po rozpoczęciu działalności, musi zaktualizować tę informację w CEIDG.

Zgłoszenie przedsiębiorcy i pracowników do ZUS

Choć teoretycznie istnieje zasada „jednego okienka”, to w praktyce przedsiębiorca i tak musi osobiście wybrać się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, aby tam zgłosić siebie oraz ewentualnie pracowników do rejestru. Ustawodawca przewidział na to 7 dni, dlatego warto się pospieszyć. Do ZUS wystarczy zabrać ze sobą dowód osobisty, bo wszystkie pozostałe informacje Zakład otrzyma z CEIDG.

Jak założyć działalność gospodarczą krok po kroku

  1. Wypełnienie formularza CEIDG-1.
  2. Wybór formy opodatkowania.
  3. Określenie okresu rozliczeń z urzędem skarbowym.
  4. Określenie, czy chce się być podatnikiem VAT.
  5. Określenie, czy chce się płacić składki chorobowe.
  6. Założenie rachunku bankowego i aktualizacja CEIDG
  7. Wyrobienie pieczątki firmowej.
  8. Zgłoszenie do ZUS.

 

Jak widać, założenie działalności nie jest wcale takie proste, jak mogłoby się teoretycznie wydawać. Chcąc oszczędzić czas i nerwy, warto skorzystać z pomocy ekspertów z biura rachunkowego EVENEM, którzy bezbłędnie i bezpiecznie pomogą w wypełnieniu druków oraz przygotowaniu niezbędnych

Leave a Comment