Spis z natury (remanent) jako obowiązek przedsiębiorcy na koniec roku

Spis z natury, zwany potocznie remanentem lub inwentaryzacją, to obowiązek, z którego przedsiębiorcy muszą się wywiązać w ostatnich dniach każdego mijającego roku.

Czy dotoczy on wszystkich osób prowadzących działalność gospodarczą? Jak należy go przeprowadzić i co trzeba w nim ująć? Kompleksowe informacje na temat spisu z natury znajdziesz w poniższym tekście.

Czym jest spis z natury

Na początku należy podkreślić, że do sporządzenia spisu z natury zobowiązani są wyłącznie ci przedsiębiorcy, którzy korzystają z Księgi Przychodów i Rozchodów jako formy ewidencji. Remanent przeprowadza się na koniec roku, dnia 31 grudnia. Służy on dokładnemu skontrolowaniu ilości przeznaczonego na handel asortymentu znajdującego się na stanie. Spis z natury obejmuje zatem wszystkie towary, które pod koniec roku nie znalazły jeszcze swoich nabywców i czekają na nich w magazynie lub w jakimkolwiek innym miejscu.

Dzięki inwentaryzacji możliwe staje się dokładne ustalenie dochodów osiąganych przez firmę. Dochód oblicza się w tym przypadku poprzez odjęcie kosztów od przychodu i skorygowanie wyniku o różnicę pomiędzy wartością końcowego (sporządzonego w danym roku) i początkowego (sporządzonego w roku uprzednim) spisu z natury. Remanent ma bowiem charakter dokumentu jednocześnie rozpoczynającego nadchodzący i kończącego mijający rok kalendarzowy.

Jakie elementy obejmuje remanent

W spisie z natury należy uwzględnić wszelkiego rodzaju asortyment przeznaczony na handel, a także materiały i środki wykorzystywane do wytwarzania innych towarów, gotowe produkty, półprodukty, własne wytwory o niewłaściwych parametrach technicznych (tzw. braki), odpady oraz te towary, których proces produkcji nie został zakończony wraz z nadejściem Nowego Roku. Co ważne, remanent obejmuje również towary znajdujące się poza siedzibą czy magazynem firmy, czyli np. przechowywane w innym miejscu lub zakupione, ale nieodebrane jeszcze towary. Czego natomiast spis z natury nie dotyczy? Otóż nie należy w nim ujmować majątku przedsiębiorstwa zaliczonego do środków trwałych i wyposażenia.

Co musi się znaleźć w spisie z natury

Przepisy wskazują, że spis z natury musi być zrobiony dokładnie i trwale. Należy zatem zadbać o schludność i staranność całego dokumentu, pamiętając, aby był czytelny i zrozumiały. W spisie z natury powinny się znaleźć następujące informacje:

  • imię i nazwisko podatnika lub nazwa przedsiębiorstwa;
  • data sporządzenia;
  • liczba towarów;
  • łączna wartość towarów;
  • jednostka miary;
  • cena (dla czynnych płatników VAT – cena netto, w pozostałych przypadkach – cena brutto);
  • łączna wartość remanentu;
  • numery porządkowe poszczególnych elementów;
  • dokładny opis każdej pozycji;
  • wartość pomniejszona;
  • klauzula „Spis zakończono na pozycji…”.

Policzenie towarów to nie wszystko – obowiązkiem przedsiębiorcy jest również ich wycena. Jak to zrobić? To zależy od rodzaju danego towaru, dlatego warto rozważyć po kolei różne możliwości.

  • Towary handlowe, materiały, gotowe produkty, inwentarz zwierzęcy – ich wartość oblicza się na podstawie ceny znajdującej się na dokumencie potwierdzającym zakup (faktura, rachunek, paragon, umowa) lub na bazie aktualnych cen rynkowych.
  • Własne produkty – na podstawie wydatków poniesionych na ich produkcję.
  • Odpady – w oparciu o aktualną wartość użytkową, określaną z uwzględnieniem ich użyteczności i dalszej przydatności.
  • Nieukończone towary – na podstawie wydatków poniesionych na ich dotychczasowe wytworzenie. Wartość tych wydatków musi być wyższa niż wartość wszystkich materiałów wykorzystanych do produkcji danego towaru.

Sporządziwszy spis z natury, należy jego ostateczną wartość odnotować w Księdze Przychodów i Rozchodów. Trzeba pamiętać, aby spis z natury jednocześnie kończył mijający rok i rozpoczynał nadchodzący. Następnie powinno się go uwzględnić w zeznaniu rocznym PIT.

UWAGA! Obowiązek przeprowadzenia remanentu dotyczy również przedsiębiorców, którzy nie zajmują się handlem. W związku z tym również firmy usługowe powinny go sporządzić. W ich przypadku jego wartość będzie co prawda wynosiła 0 zł, ale i tak trzeba ją ująć w Księdze Przychodów i Rozchodów.

Leave a Comment